Ankara Hükümeti

Search

 1922 yılı Türk filatelisi açısından oldukça yoğun bir yıl olmuştur. Ankara hükümeti posta dairesi üç değişik seriyi dolaşıma çıkarmıştır. Bunların kısa tarihçelerini aşağıda ele alırken Osmanlı nonemi Selimiye Camisi serisinin de tarihçesine bakmakta fayda var.


Selimiye Camisi Nonemi

Selimiye Camisi 500KrşI.G.A. Barabino & Graeve şirketi Osmanlılardan bir iş alabilmek için üzerinde Selimiye Camisinin bulunduğu numuneleri Osmanlılara sunmuştu. İlk sipariş 10.000 adet olarak verilmiş. 100lük tabakalar halinde kalın kağıt üzerine basılan pullar Antalya'ya gönderilmiş ama büyük bir olasılıkla savaş nedeniyle İstanbul'a sevkedilememişti. Başka bir teoriye göre pulları ısmarlayan görevli görevden alınmış, yerine getirilen kişi ise pulların birbirine karıştırılacağından çekinerek pulları piyasaya çıkartmamıştı.

Türk ordusu güneyde bir postanede ele geçirdiği bu pullardan her valörden 3 tabakayı-300 pulu (Pulhan'a göre 5 tabaka-500 pul) kenara ayırmıştır. Bu tabakalardan birer tanesindeki pullar Büyük Millet Meclisi üyelerine dağıtılmış, diğer iki tabaka ise PTT müzesi için ayrılmıştır.




 

 

2. Adana

2. AdanaGeri kalan pullardan her bir valörden 6500-8563 adet kadarını Adana'nın kurtuluşunu anmak için Konya Babalık Gazetesi Matbaasında "ADANA - 5 KANUNİSANİ 1338" ibaresi ile sürşarjlanmıştır. Geri kalan pullar ise yakılarak imha edilmiştir.

Ankara hükümetinin bu pullara ihtiyacı kalmamıştı. Cenova'dan gelen yeni pullar (Meclis-i Mebusan ve Cenova Posta Serileri) surşarjlı pullara ihtiyacı azaltmıştı. Bu nedenle bu pullar yetimlere yardım amacıyla kolleksiyonerlere yüzde 25 fiyat artışıyla satılmıştır. Bu yüzden postada kullanılmış pullar oldukça nadirdir. Günümüzde satılan damgalı 2. Adana pullarının bir çoğu sahte damgalıdır. Pulların ise sahtelerine pek rastlanmaz.

 

 

Büyük Millet Meclisi Pulları

Millet MeclisiBüyük Millet Meclisi pulları 200'lük tabakalar halinde çok ince kağıda basılmıştır. İnce kağıt büyük bir ihtimalle baskı masraflarını azatmak için kullanılmıştı. O günün normal posta ücretinin 5 kuruş olduğunu göz önüne alırsak pulların valörlerinin düşüklüğü ilgi çekici (5 paradan 3 kuruşa). Büyük bir ihtimalle bu pullar Haziran 1921 öncesinde sipariş verilmiş ama çeşitli nedenlerden dolayı daha sonra sipariş verilen Cenova Posta serisinin ilk pulları ile hemen hemen aynı zamanda tedavüle çıkmıştır.




 
 
 

 

 

Cenova Posta Serisi

Cenova Posta


Cenova Serisi üç değişik kalınlıkta kağıt üzerine basılmıştır. İlginçtir ki bu pullar üzerinde "Devleti Osmaniye Postaları", "Osmanli Postaları" ve "Türkiye Postaları" olmak üzere üç değişik yazı bulunmaktadır.

10 para ve 50 kuruş Devleti Osmaniye Postaları
1 Kuruş Osmanlı Postaları
Diğer Türkiye Postaları

1. Baskı - İnce Kağıt
10 para
1 kuruş

2. Baskı - Kalın Kağıt
10 para
1 kuruş
3 kuruş
50 kuruş

3. Baskı - Orta Kağıt
Diğer valörler

Yukarıda dikkat ederseniz 2. Baskı, kataloglarda Büyük Millet Meclisi 3 kuruş kalın kağıt olarak da geçen pulu içeriyor. Bu alternatif teoriye göre kısa sürede tükenen düşük valörlü pullar için ikinci bir sipariş yapılmış ve bu siparişle kağıt kalitesinin yükseltilmesi istenmiştir. Barabino Matbaası da buna karşılık olarak 3 kuruşluk Büyük Millet Meclisi pulunu da içeren dört valörü kalın kağıda basmıştır. Diğer valörler ise daha sonra "Devleti Osmaniye Postaları" "Türk Postaları" ile değiştirilerek basılmıştır. 1 kuruşluk pul ise Selimiye Camisi kalıbında olan "Osmanlı Postaları" yazısıyla basılmıştır. "Devleti Osmaniye Postaları" ndan "Türk Postaları" na geçiş ise aynı zamanda Türkiye için de bir dönüm noktası olmuştur. Büyük Millet Meclisinde Osmanlı'dan bir Türkiye yapılaşmasına doğru adımlar atılmaya başlanmıştır.

1 kuruşluk pul yukarıda da belirtildiği gibi hem nonemi Selimiye Camisi serisinde hem de Cenova posta serisinde kullanılmıştır. Dantel ve kağıt farklılığı yoktur. Bu yüzden kalın kağıda basılmışsa damgasız pul olarak ayırt edilmesi imkansızdır. Birçok katalog nonemi 1 kuruşluk Selimiye Camisi pulunu katalogda göstermez.

Kaynaklar:
Anatolia, Max Mayo, 2002
Pulhan Kataloğu, Pulhan, 1959
Stamps of Turkey, Passer, 1926
Burak Spesiyalize Türk Pulları Kataloğu, 1993
Isfila Kataloğu, 2005
Pulko Kataloğu, 2005